DE STAAT - Louis Andriessen


“Als er één naoorlogse compositie de Nederlandse muziek veranderd heeft, dan is het De Staat”, schreef Elmer Schönberger ooit terecht. De Staat (1976) mag volgens Schönberger bovendien worden beschouwd als ‘de geboorte van de Echte Louis Andriessen’. Een hoogstpersoonlijke mix tussen Amerikaanse minimal music, Stan-Kenton-bigband-jazz en Igor-Stravinsky-mokerklanken. Je zou het dialektisch minimalisme kunnen noemen: geen klankcomfort maar scherpe hoeken slaan, hard monteren, ‘goede foute noten’ en een dubbelzinnige boodschap voor de mensen. Na 33 jaar staat Andriessens monoliet nog steeds strak en stampt, knettert en ronkt dat het een aard heeft.
De tegendraadse Nederlander trok in de jaren zeventig zijn wenkbrauwen steeds meer op bij de de mooischrijverij van componisten zoals Philip Glass en Steve Reich. De weelderige klanken van de Amerikanen gingen steeds meer op hersenloos platte en truttige popmuziek lijken, vond Andriessen. Terwijl de Haagse School, waarvan Andriessen de uitvinder en eerste representant mag heten, juist prat ging op hoekigheid: mooi spelen was bekakt.
Met zijn obsessieve herhalingen verwijst De Staat weliswaar duidelijk naar de toen nog revolutionaire Amerikaanse minimal music, maar lekker wegdromen is er niet bij. Met die nieuwe stijl staat De Staat aan het begin van de Hagse School, maar is het ook de bakermat van de veelgeprezen Nederlandse ensemblecultuur.

Lees ook Frits van der Waa, in zijn bespreking van het boek dat Robert Adlington over De Staat schreef.

Dirigent:
Lucas Vis

Ensemble:
Nederlands Blazers Ensemble
www.nbe.nl

VocaalLAB solisten

TOURDATA

28 augustus 2009

London :